Diwylliant

Dyddiau Gwych ar gael yn Caerfyrddin!

Diwylliant

1. Siopa yn Llandeilo - anghofiwch am y stryd fawr arferol â'i Costa a Next, mae Llandeilo yn llawn siopau a chaffis annibynnol; agorodd y siop Toast gyntaf erioed yma ac mae'n dal i fynd ar Heol y Brenin. I'r sawl sy'n hoffi coginio, mae Peppercorn yn llawn offer coginio swanc; gall carwyr henebion ymgolli eu hunain yn The Works, y ganolfan henebion fwyaf yn ne-orllewin Cymru, ac mae Heavenly yn cynnig hufen iâ a danteithion a'r Ginhaus yn gwerthu jin a bwyd da. Siopau, hufen iâ, jin a chacennau, nefolaidd yn wir!

2. Aberglasne - dyma 10 erw o erddi godidog sy'n cynnwys cloestr Elisabethaidd unigryw a phlasty rhestredig gradd II* â llawr gwaelod sydd wedi'i adnewyddu'n llwyr ichi gael crwydro o'i amgylch. Crwydrwch wrth eich pwys eich hun cyn galw yn yr ystafelloedd te am baned a thafell o fara brith. Mae siop dda yno lle gallwch brynu deunydd a llyfrau garddwriaethol a gallwch fod yn ddigon ffodus i weld un o'r arddangosfeydd celf yn y plasty neu fwynhau noson o gerddoriaeth yng Ngardd y Pwll. Os nad ydych am adael, manteisiwch ar y ddau fwthyn gwyliau sydd ar osod ar dir y gerddi! http://aberglasney.org/

3. Canolfan y Cwrwgl - dyma amgueddfa amheuthun sy'n arddangos casgliad unigryw o gwryglau o bob lliw a llun o Gymru ac o'r byd benbaladr. Saif y cyfan mewn hen felin o'r 17eg ganrif ym mhentref Cenarth ym mhen gogledd-orllewinol y sir, wrth Raeadrau Cenarth lle gwelir eogiaid yn llamu ym misoedd yr hydref. Gallwch olrhain hanes difyr y ffurf hynafol hon o deithio ar y dŵr a gweld enghreifftiau o India, Tibet a'r Unol Daleithiau. Efallai y gwelwch bysgotwr ar afon Teifi gerllaw, yn parhau i ddefnyddio'r cwrwgl er mwyn dal pysgod. www.coraclemuseum.co.uk

4. Talacharn - bu'n gartref i Dylan Thomas am sawl blwyddyn ac mae'r bardd yn parhau i fod wrth galon y dref fach bert hon ar lan yr aber. Ewch ar daith gerdded Dylan Thomas gan ddechrau wrth y castell trawiadol cyn crwydro i weld sied ysgrifennu'r bardd ac ymlaen i'w gartref, y Boathouse. Yna, ar eich ffordd yn ôl i'r dref, bwrw golwg ar ei fedd lle mae'n gorwedd gyda'i wraig, Caitlin. Gallwch alw mewn yn siop lyfrau ddifyr Corran Book Store, ac nid yw'r un ymweliad â Thalacharn yn gyflawn heb beint yn hoff dafarn Dylan, y Browns Hotel. www.dylanthomasbirthdaywalk.co.uk

5. Rheilffordd Calon Cymru - nid oes rhaid ffoli ar reilffyrdd er mwyn mwynhau'r siwrnai wefreiddiol hon a'i golygfeydd godidog. Mae'r rheilffordd yn 150 oed eleni ac mae'n rhedeg rhwng Abertawe a'r Amwythig am 121 o filltiroedd, drwy bentrefi heddychlon a threfi ffynhonnau. Ewch arno yn Llanelli ac ar y cledrau i'r gogledd am ddiwrnod allan, gan fwynhau'r golygfeydd eang dros aber afon Llwchwr, afon Tywi wrth iddi nadreddu ei ffordd rhwng trefi marchnad Llanymddyfri a Llandeilo ac, wrth gwrs, traphont drawiadol Cynghordy. Mae llwybr cerdded ar agor bellach ar gyfer y rhan fwyaf o'r ffordd yn Sir Gaerfyrddin, felly gallwch ddewis olrhain eich ffordd yn ôl ar droed gan ddal y trên i lawr y lein, ond mynnwch gip ar yr amserau o flaen llaw! www.heart-of-wales.co.uk

6. Cydweli - ewch ar ymweliad â'r dref hynafol hon a'i chastell nodedig, un o'r mwyaf trawiadol yng Nghymru – saif ar ddibyn dros afon Gwendraeth, nepell o un o gamlesi hynaf y wlad. Castell Normanaidd oedd y castell cynharaf ar y safle ac mae'r dref yn dyddio yn ôl i 1115 oed Crist, felly bydd yn ddiwrnod llawn hanes am gymeriadau a chwedlau'r ardal wrth ichi ddilyn llwybr y 'gath ddu' chwedlonol. Edmygwch y gofeb i'r Dywysoges Gwenllian, arwres Gymreig go iawn a fu farw mewn brwydr gerllaw yn 1136 yn erbyn Barwn y Castell, Maurice de Londres, mewn ymgais i achub y Deheubarth rhag y goresgynwyr Normanaidd. Ewch ymlaen rhai canrifoedd a galwch yn Amgueddfa Ddiwydiannol Cydweli sydd ar safle 13 erw y gwaith tunplat gwreiddiol, yr unig waith tun sydd wedi goroesi â'r rhan fwyaf o adeiladau a pheiriannau dal yn yr unfan. www.kidwelly.gov.uk

 

7. Plas Llanelly - dyma un o adeiladau Sioraidd godidocaf Cymru ac mae ond wedi bod ar agor i'r cyhoedd ers pum mlynedd yn dilyn prosiect adnewyddu helaeth. Yn ystod yr ymweliad clywir am etifeddiaeth y teulu Stepney ac am hynt a helynt tref Llanelli a'r dylanwad annisgwyl a phellgyrhaeddol a gafodd yn ystod y chwyldro diwydiannol. Peidiwch â cholli'r cyfle i ddysgu am y sgandalau a ddigwyddodd rhwng muriau'r tŷ ac archebwch le ar daith tywys sy'n rhoi mynediad arbennig i chi i'r lloriau uchaf. www.llanelly-house.org.uk/cy